3.1. POLA I RZEKA CZASU

W ROZDZIALE 3 widzieliśmy Rzekę Czasu.
Pokazywała językowe wzorce.

 

Wzorce te stanowią pisemną czy mowną materię bardzo często, kiedy mówimy, piszemy, czytamy, oglądamy telewizję, czy słuchamy radia.

 

Jest ich ładnych parę, ale są w nich regularności. Powróćmy do obrazu Rzeki Czasu.

 

PICTURE: RIVER OF TIME CORE VERBS

 

Wyżej, możemy wyizolować dwa wzorce z łatwością. Jeśli sprawdzimy z książkami do gramatyki, znajdziemy ich nazwy.

 

TEXT: PROGRESSIVE and PERFECT PATTERNS

 

Co mówią nazwy gramatyczne dla wzorców czasów?

W języku naturalnym, często myślimy o charakterze czynności czy zdolności, kiedy myślimy o jej czasie.

 

W gramatyce nazywamy to Aspektem. Gramatycznie, Progressive i Perfect są Aspektami.

 

Czynność w Aspekcie Progressive to coś w toku. Postęp ten może być zmieniającym się uwarunkowaniem, stanem, bądź aktywnością. Może oznaczać polepszenie, ale nie zawsze.

 

Czynność w Aspekcie Perfect to coś rozpatrywanego do jakiegoś czasu. Nazwa „perfect” pochodzi z łaciny. Nie dotyczy ona w gramatyce win, wad, czy ich nieobecności. Mówi o skutkach do jakiegoś czasu.

 

Aby użyć wzorca Progressive lub Perfect, dostosowujemy be bądź have dla TERAŹNIEJSZOŚCI, PRZESZŁOŚCI, lub PRZYSZŁOŚCI.

 

PICTURE: RIVER OF TIME VERB AND PATTERN DISCERNMENT

 

 

Słówka be lub haveczasownikami pomocniczymi, czy posiłkowymi, we wzorcach Progressive lub Perfect.

 

Słówko „auxiliary” pochodzi z łaciny. Znaczyło „pomagający”, „towarzyszący”. Wyżej, słówka be i have w Progressive lub Perfect pomagają budować te wzorce.

 

Czym jest to, czemu słówka pomocnicze asystują? Możemy powiedzieć, że towarzyszą czasownikom węzłowym. Nasze czasowniki węzłowe wyrażają czynności lub zdolności, jak to learn, to read, lub to write.

 

PICTURE: ‘WILL BE READING’ AUXILIARY AND HEAD VERB

 

Słówka posiłkowe pomagają wyrazić „gdzie” jesteśmy w naszych myślach o czasie, używając gramatycznych wzorców. Owo „gdzie” to przenośnia.

 

Nie ma pojedynczego czy szczególnego rejonu mózgu dla myśli. Własna aktywność językowa jest najsilniejszym pojedynczym czynnikiem w jednoczeniu pracy całego ludzkiego mózgu (!)

EMOTICON: SMILE

 

Spróbujmy wzorca Perfect. Dobiera on sobie trzecią formę. Forma ma końcówkę ED dla czasowników regularnych. Dla nieregularnych, końcówką może być EN.

 

PICTURE: ‘HAD WRITTEN’ AUXILIARY AND HEAD VERB

 

Rzeka Czasu ma jeden jeszcze wzorzec, Simple. Potrafi on działać bez słówek posiłkowych.

 

PICTURE: RIVER OF TIME VERB AND PATTERN DISCERNMENT

 

Jak wyekstrahować wzorzec Simple? Nie pokazuje on słówek posiłkowych.

 

Czynność czy zdolność w Aspekcie Simple nie nakłada rozgraniczenia, czy rozpatrujemy sprawę do jakiegoś czasu, bądź ją mamy za coś w toku.

 

Nazwa tego Aspektu pochodzi od łacińskiego simplus. Forma jest „prosta”, bo może działać bez słówka pomocniczego.

 

Czynność czy zdolność może wcale nie być prosta, a nadal możemy używać Prostego Aspektu:

I love grammar
(choć nie jest to łatwe uczucie).
EMOTICON: SMILE

 

Piszemy nazwy Aspektów z dużej litery. Używamy słówek „simple”, „progressive”, lub „perfect” jako części rzeczownikowych fraz, gdzie rzeczownik ― Aspekt ― jest rzeczownikiem własnym.

 

Nie używamy słówek Simple, Progressive, Perfect, czy Aspekt w żadnym sensie innym niż gramatyczny.

 

Spróbujmy czasownika to learn. Jest on w amerykańskim regularny. Możemy zacząć od PRZESZŁOŚCI.

VISUALS, THE FIELD FOR THE GRAMMATICAL PAST

Czasowniki regularne przyjmują końcówkę ED.

 

I, you, we, they, he, she, it
learned.

 

Spróbujmy biegu Rzeki Czasu przez Pole TERAŹNIEJSZOŚCI.
Liczba pojedyncza ma cechę (E)S.
Mówimy,
he, she, lub it
is, has, lub does.

 

VISUALS: THE FIELD FOR THE GRAMMATICAL PRESENT

I, you, we, they
learn;

 

He, she, it
learns.

 

ROZDZIAŁ 2 pokazuje, iż czasownik will potrafi mapować na PRZYSZŁOŚĆ już w swojej TERAŹNIEJSZEJ formie.

 

Nie przyjmuje cechy S. Możemy powiedzieć, że nie przynależy on jedynie z Polem TERAŹNIEJSZOŚCI.

VISUALS: THE FIELD FOR THE GRAMMATICAL FUTURE

I, you, we, they, he, she, it
will learn.

 

No i coż, nie znamy jeszcze całej drogi, ale jesteśmy po drugiej stronie Rzeki Czasu (!)

 

PICTURE: MORE TO  LEARN ACROSS THE RIVER OF TIME

*****

Czasownik to learn jest regularny. Zarówno to read jak to write czasownikami nieregularnymi. Dodatki 2 i 3 wymieniają czasowniki nieregularne względem ich wzorców dźwięków mowy.

 

BUTTON, APPENDIX 2

 

BUTTON, APPENDIX 3

*****

Wzorzec Simple może działać bez słówek pomocniczych. Czas gramatyczny jest w nim mapowany przez czasownik węzłowy. Zobaczmy nasze mapowanie podkreślone, dla wszystkich dotychczas Aspektów.

 

Rozpoznawanie Aspektu po wzorcu powinno być teraz znacznie łatwiejsze.

 

PICTURE: MAPPING THE ASPECT, THE VERB TO LEARN

 

We wzorcu Simple czas gramatyczny może mapować dowolny czasownik. Możemy go sobie przedstawić symbolem NIEDOOKREŚLONEJ.

 

PICTURE: THE INFINITY SYMBOL

 

Symbol ten oznacza, że czegoś nie ma jak dokładnie skalkulować, podobnie do Pi, π. Matematyczna kalkulacja języków naturalnych nie jest możliwa.

 

Mamy teraz jak okazać ekstrakty dla Progressive, Perfect, oraz Simple.

 

TEXT: THE SIMPLE, PROGRESSIVE, AND PERFECT ASPECT PATTERNS

 

Niektóre gramatyki używają określnika „Continuous” dla „Progressive”. Mówią o tym samym Aspekcie, czyli dokonują takiego samego odniesienia dla charakteru czynności czy zdolności oraz czasu.

 

Jest jeszcze jeden wzorzec. Gramatyki nazywają go Perfect Progressive. Możemy poznać go bliżej w naszej dalszej językowej podróży. DODATEK 4 ma wzorce dla wszystkich czterech Aspektów.

 

Zapraszam do dalszej podróży.
3.2. ASPEKTY I ZAIMKI OSOBOWE

 

BUTTON 3.2. ASPEKTY I ZAIMKI OSOBOWE

 

LINK: READ THIS IN AMERICAN ENGLISH