Dodatek 1. Czasowniki

Czasowniki mówią o czynnościach, funkcjonowaniu, czy stanie: to think, to work, or to be. Mają po temu cztery Aspekty. Aspektami tymi są the Simple, the Progressive, the Perfect, oraz the Perfect Progressive.

 

Za wyjątkiem Modalnych, czasowniki angielskie mają trzy formy.

 

PIERWSZA

DRUGA

TRZECIA

write

wrote

written

 

Gramatyki różnią się w nazywaniu tych trzech from.

 

PIERWSZA

DRUGA

TRZECIA

Teraźniejsza

Przeszła

Dokonana

Bezokolicznik

Preterit

Imiesłów

 

Sam bezokolicznik nie mówi, kiedy coś się dzieje. Nie mówi kto lub co działa, czy reguje. Możemy powiedzieć, że bezokolicznik jest obiektywny bądź neutralny względem czasu i osoby.

 

Bezokolicznik może pomóc syntaktycznej ekspansji, pozwalając zostać w tym samym zakresie gramatycznego czasu. We frazie jak “I want to learn language”, zarówno chcenie jak jego obiekt, uczenie się języka, przynależą z gramatyczną TERAŹNIEJSZOŚCIĄ.

 

Słowniki podają bazowe formy czasowników. Proste bejest formą bazową czasownika “to be”. Możemy ją też znać jako bare Infinitive. Prawie każdy zna słynne “To be or not to be”, w Hamlecie Williama Shakespeare’a. Forma “to be” jest pełnym bezokolicznikiem samego czy podstawowego “be”.

 

Możemy użyć samego bezokolicznika w powiedzeniach, jak
“Live and let live”.
Nie mówimy,
*“Live and let to live”.

 

Odmiany angielskiego różnią się co do bezokolicznika. Na przykład brytyjski czy irlandzki mają czasownik “to help” głównie z bezokolicznikiem pełnym.

 

Amerykański ma bezokolicznik podstawowy. Raczej powiemy czy usłyszymy, “Help me do this”, po amerykańsku. W angielskim brytyjskim czy irlandzkim, formą ta prawdopodobnie byłoby “Help me to do this”. Forma amerykańska jest starsza niż obecne formy brytyjska i irlandzka.

 

Bezokolicznik ma formy Progressive, Perfect, oraz Perfect Progressive.
… to be working (the Progressive Infinitive);
… to have worked (the Perfect Infinitive);
… to have been working (the Perfect Progressive Infinitive).

 

Możemy też mieć pełny bezokolicznik za the Simple Infinitive:
… to work (the Simple Infinitive).

 

Nazwa „preterit” pochodzi od łacińskiego “praeterire”, “przejść, minąć”. Imiesłów możemy mieć za dokonaną lub trzecią formę.
“He went home” (preterit);
“He has gone home” (the Perfect participle).

 

Pomyślmy o imiesłowie. Niektóre gramatyki będą mieć imiesłów Progressive za present participle. Jednakowoż widzimy tę formę w czasach Progressive, a te mogą być TERAŹNIEJSZE, zarówno jak PRZESZŁE bądź PRZYSZŁE.

… to be working (the Progressive Infinitive);
I am working (the PRESENT Progressive);
I was working (the PAST Progressive);
I will be working (the FUTURE Progressive).

 

Nasza gramatyczna podróż może pozostać przy etykietach takich jak imiesłów dynamiczny czy Progressive, oraz imiesłów statywny bądź dokonany, Perfect.

 

Tworzymy imiesłów dynamiczny dodając ING do bazowej formy czasownika. Nie wymawiamy [g] na końcu ING. Wymawiamy [Iŋ], cofając język jak dla [g], ale nie finalizując.

 

Jeżeli czasownik kończy się nam na o, końcówka przyjmie „cechę u” [υ]. Efekt może przypominać polskie Ł jak w łódce:
going [goυIŋ]

He is going home. [goυIŋ]

 

Imiesłowy Perfect zarówno jak Progressive mogą mieć jakości przysłówkowe bądź przymiotnikowe.
He has gone home ≈ He is gone home.
(gonejest PRZYMIOTNIKIEM.)

 

Driving home, he was singing ≈ He was driving home and singing.
(Driving home” jest FRAZĄ PRZYSŁÓWKOWĄ.)

 

Opuszczamy ciche końcowe –e, w imiesłowiu dynamicznym, np. relieve ― relievING.

 

Kiedy owo –e nie jest ciche, zachowujemy je, np. agree ― agreeING.

 

Kiedy forma bazowa kończy się na –ie, zmieniamy je w –y, np. lie ― lyING.

 

Końcowe –y się nie zmienia, np. fly ― flyING.

 

Podwajamy końcowy dźwięk niesamogłoskowy kiedy jest przed nim tylko jeden samogłoskowy, a sylaba jest akcentowana, np.
prefer ― preferring.

 

Jednakowoż, podwajamy końcowe [l] tylko kiedy końcowy nukleus jest akcentowany, np.
control ― controlling.

 

Nieakcentowane, [l] nukleusu końcowego ma tendencję być aproksymantem, w standardowym amerykańskim. Język tylko przybliża sie do podniebienia, ale go nie dotyka. Możliwe, że dlatego nie podwajamy wtedy dźwięku, np.

travel ― traveling.

 

Jest parę imiesłowów nieregularnych.

 

  • czasowniki kończące się na –c, gdzie dodajemy –k przed ING, np. frolickING;
  • czasownik to singe, gdzie zachowujemy końcowe –e i unikamy dwuznaczności, proszę porównać:
    to singe ― singeING, [sInIŋ];
    to sing ― singING [sIŋgIŋ].

Proszę zawsze zwracać się do słownika. Słowniki podają formy czasowników. Bez nadmiaru szczegółów, możemy nauczyć się skryptu fonetycznego grając w Zikurat, w Części Czwartej. Wiele słowników i źródeł używa tego skryptu. Warto go znać.

__Smiley PNG
Ziggurat card

 

Czasowniki mogą tworzyć rzeczowniki odsłowne. Zachowują się one jak rzeczowniki. Ich forma jest identyczna z dynamicznym imiesłowem.

 

to writewriting

 

Proszę porównać,

He is writing. He has dreamed to be like today, to be writing in his own writer’s room. He has always thought it must have been his dictionary research to have worked for his written style. He never wanted to be like his friend: to have been writing intuitively and to find out the result was a dictionary error. His writing has improved.

 

Wystarczy że wybierzemy ścieżkę w kolorze i porównamy formy słówek. Dalsza podróż ma większy obraz.

__Smiley PNG

Czasowniki moga być przechodnie i nieprzechodnie. Kiedy czasownik jest przechodni, ma dopełnienie. Obiekt taki to słówko lub słowa które mówią do kogo lub czego forma czasownikowa się odnosi.

 

99. He has worked on it. (Transitive)

100. It works. (Intransitive)

 

Przy Aspekcie Simple, naszej zmiennej {ON}, mamy cechę (e)s dla 3 osoby liczby pojedynczej, czyli zaimków he, she, and it. Cechą ta jest samo -s, chyba że czasownik się kończy na -o. Na przykład, she reads, she does.

 

Czasowniki Modalne nie mają wszystkich trzech form. Są słówkami posiłkowymi: same, nie wyrażają czynności i potrzebują innego czasownika. Jeżeli powiemy samo I will czy I can, musi być w kontekście inny czasownik który mówi czym jest to, co możemy bądź będziemy robić. Nawet jeżeli słówka posiłkowe zdają się tworzyć zdanie, kropka nie zaznacza całej struktury werbalnej. Dalsza podróż mówi więcej.

 

Naturalnie, powiedzenie samego I want miałoby braki takie, jak samego I can. Jednakowoż, czasownik to want nie wymaga zawsze innego czasownika. Możemy powiedzieć,
“I want some peace and quiet for my language work”.
„Peace and quiet” stanowi frazę rzeczownikową, a czasownik to want wystarcza na strukturę czasownikową. Części Trzecia i Czwarta rozwijają temat części mowy i fraz.

Reklamy

Zapraszam do dyskusji

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s