6.2. Gramatyka w kontekście

Witryna w przebudowie

Nie ma uniwersalnych zasad które by decydowały, czy używać Past Simple czy Present Perfect. Musimy się nauczyć wybierać sami. Nasze decyzje będą zależeć od tego co wiemy. Mamy wstęp do językowej informacji w Rozdziale 6.

 

Wyobraźmy sobie teraz Amerykankę w Paryżu (George Gershwin wyobraził sobie Amerykanina). Amerykanka owa może być młodą kobietą. Może być tą Jill z biura, Jill Smith którą Jim chciał spotkać. Jin nie kłamała. Jill jest na wakacjach.

 

Jill

Czy mogłaby to być Jill?

 

Jill to wiotka ale bardzo energiczna postać, o nieposłusznych i ciemnych, prawie czarnych włosach, rozwiewanych wysoko ciepłym wietrzykiem Paryża połowy września. Jill jest osobą bardzo stanowczą, taką która głęboko oddycha, a postępuje dużymi krokami.

 

Jill wchodzi do francuskiej restauracji ― miejsca celowo skromnego w swym gustownym wystroju. Jill szuka przyjaciółki, pani Règle. Pani Règle często je tu lancz.

 

 

Forma słowna to forma językowa. Po francusku, moglibyśmy interpretować słówko règle jako regułkę, jak w gramatyce. Słówko sauf może wskazywać na wyjątek. Angielskie słówko smith może oznaczać kowala. Ludzkie imiona i nazwiska są jednak rzeczownikami własnymi. Rzeczowniki własne nie zachowują się tak samo jak rzeczowniki zwyczajne, czy inne części mowy.

 

Co więcej, forma słowna nie jest nigdy niezmienna w swoim odniesieniu. Możemy używać dużych liter dla etykiet gramatycznych, na przykład Simple, Progressive, czy Perfect. Zaznaczamy je wtedy jako część fraz rzeczownikowych własnych (proszę porównać Rozdział 5). Dla przykładu, aktywność czy kondycja jaką opisujemy w formie Simple może nie być w ogóle prosta (simple), gdyby pomyśleć tylko o kochaniu czy nienawidzeniu.


What is language form

 

 

Musimy zawsze mieć kontekst, by interpretować formę językową. Weźmy taką formę językową jak “read”. Możemy ją uznać za TERAŹNIEJSZĄ bądź PRZESZŁĄ formę czasownika. Czy moglibyśmy interpretować formę samą w sobie?

 

W TERAŹNIEJSZOŚCI, pisemna forma „read” może brzmieć [rI:d]. W odniesieniu do PRZESZŁOŚCI, moglibyśmy usłyszeć [rƐ:d], dla tej samej formy pisanej, „read”. Bez językowej informacji, jak moglibyśmy rozróżnić PRZESZŁĄ pisaną formę “read” od TERAŹNIEJSZEJ? Więcej, jak moglibyśmy rozróżnić PRZESZŁĄ formę mówioną czasownika to read” od wymowy koloru czerwonego (red)?

 

Jill jest szczupła. Możemy też powiedzieć, że jest [rI:dy], wiotka. Piszemy to słówko “reedy”. To wiedza językowa pozwala nam rozróżniać części mowy, ich formy, oraz konteksty. Owa informacja pozwala nam stwierdzić, że mamy na myśli kogoś szczupłego, a nie „czerwonawego” (“reddish”), czy „traktowanego jako książka” (“treated like a book”). Nie da się interpretować formy językowej samej w sobie, w izolacji. Izolowana forma językowa, czy słuchowa czy wzorokowa, nie jest wystarczająca dla przekazania językowej informacji.

 

Na ile znam Jill, moge powiedzieć że jest szczupła i lubi książki.
(Jill to postać fikcyjna. Umiejętności językowe nad którymi pracujemy są prawdziwe.)

 

Zobrazujmy sobie kolejną możliwą osobowość. Pan Sauf nie jest stereotypem mężczyzny który żyje z zadowalania kubków smakowychi. Gdyby nie duży fartuch zawiązany ne lewym biodrze w rodzaj ― Jill, choć wykształcona, nie byłaby pewna ― stewedora czy półwęzła, można by myśleć że jest jakimś atletą, który przyszedł na porcję Moules Marinière. To restaurator.

 

Sauf

Czy mógłby to być pan Sauf?

 

 

Ta część naszej podróży wprowadza do węzłów czasu. Słówko “nodus” (węzeł) pochodzi z łaciny. Dziś bywa kojarzone z trudnością lub problemem, jak w gramatyce.

 

Słówko „stewedor” może oznaczać węzeł przypominający ósemkę. O półwęźle (ang. half hitch) możemy przeczytać, iż jest to “a knot or hitch made by looping a rope or strap around a body and then back around itself, bringing the end of the rope through the original loop” (jak w słowniku American Heritage).

Knots

 

Pamiętajmy proszę, że nie potrzebujemy wywodzić amerykańskiego angielskiego z Anglii, czy jakiegokolwiek kraju bądź terytorium innego niż USA. Dzisiejsza forma tego języka powstała w Ameryce. Wystarczy, iż czytając amerykańskie magazyny, słuchając amerykańskich rozgłośni czy oglądając amerykańską telewizję, będziemy myśleć czy nasze umiejętności gramatyczne pasują do języka jakim jest. Powinny, jeśli podejdziemy do języka rozumowo. Każdy może oczywiście rozumować samodzielnie, a gramatyka klasyczna też nie skutkuje myśleniem „tak samo jak wszyscy”. Nie musimy mówić jak inni ludzie. Ważne, byśmy osiągnęli standard. Może nam w tym bardzo pomóc czytanie definicji słów w amerykańskich słownikach, a nie przekładanie na słówka polskie i z powrotem.

 

 

Wracając do naszej opowieści, nie jest to pierwszy raz kiedy Jill spotyka pana Sauf. Nadal jednak czuje się w jego obecności bardzo drobna. Pyta pana Sauf o panią Règle. Pan Sauf może powiedzieć, polegając na swojej wiedzy,

 

Example 7

 

Pan Sauf mógłby także powiedzieć,

 

Example 7a

 

Pani Règle nie jest systematyczną osobą. Byłaby co do niej jedyną regularnością mała książka, którą zawsze nosi przywiązana do torebki szarfą, czy też całą rozmaitością szarf różnych kolorów i tekstur. Książka nie jest ta sama każdego dnia, a dobór szarfy zależy z pewnością od jakiegoś zupełnie nieprzewidywalnego czynnika, tak samo jak dokładny czas na lancz, dla którego można by przyjąć szeroką ramę czasową około sześćdziesięciu minut by się rozpoczął, bądź nie zdarzył w ogóle.

 

Pani Règle przychodzi na lancz między pierwszą a drugą po południu, albo nie pojawia się wcale. Sprawdźmy godzinę. Jest 1:30. Pan Sauf może użyć wyrażenia siódmego. Wyrażenie to ma otwartą ramę czasową. Pani Règle wciąż może zjawić się w drzwiach.

 

Example 7

 

Pomyślmy teraz, że jest 2:30. Pan Sauf może użyć wyrażenia 7a. Wyrażenie to ma zamkniętą oraz PRZESZŁĄ ramę czasową. Pan Sauf wie, że pani Règle dziś nie przychodzi. Jego wiedza jest częścią kontekstu.

 

Example 7a

 

Co by było, gdyby Jill zapytała czy pani Règle była tam, powiedzmy, pół godziny przedtem? Pan Sauf mógłby polegać na swojej językowej grawitacji,

 

Example 7b

(Na gruncie kognitywnym: nie było jej tu o tej porze w PRZESZŁOŚCI, o którą pytasz.)

 

Jill jest niewzruszona jak skała, gdy mowa o dobrym jedzeniu. Nie da się jej powiedzieć, że dobre jedzenie jest złe, a ceni francuską kuchnię. Zazwyczaj odwiedza restaurację pana Sauf, kiedy jest w Paryżu. Jeżeli spotka panią Règle, z pewnością dołączy do niej na posiłek, przy stoliku wyglądającym na Quai de Seine (!)

Eiffel smiley

 

Pouprawiajmy teraz nasze coraz bardziej skrupulatne (meticulous) natury w ćwiczeniach.

Link to chapter 6.3. Simple and Perfect__Basic lexicon practice

 

Feel welcome to tell me what you think

Advertisements

Zapraszam do dyskusji

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s